ABD ve İran, savaşı bitirmek için tek sayfalık mutabakat metnine yakın

ABD basınında yer alan bilgilere göre ABD ve İran, savaşı sona erdirmeye yönelik tek sayfalık bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşmış durumda. Söz konusu taslak metnin, hem mevcut çatışma sürecini sonlandırmayı hem de nükleer müzakereler için yeni bir çerçeve oluşturmayı amaçladığı ifade ediliyor. Görüşmelerin, taraflar arasında son dönemde en somut ilerlemenin kaydedildiği aşamaya geldiği aktarılıyor.

Tek sayfalık mutabakat süreci

ABD kaynaklarına ve konuya yakın isimlere dayandırılan bilgilere göre Beyaz Saray ile İranlı yetkililer, savaşın sona erdirilmesi için tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmaya oldukça yakın. Axios’un aktardığı değerlendirmelerde, bu metnin aynı zamanda daha kapsamlı nükleer müzakerelere zemin hazırlayacağı belirtiliyor.

ABD tarafının, İran’dan kısa süre içinde belirli başlıklarda yanıt beklediği ifade ediliyor. Sürecin, savaşın başlamasından bu yana iki tarafın anlaşmaya en çok yaklaştığı dönem olarak değerlendirildiği aktarılıyor.

Mutabakat taslağının içeriği

Hazırlanan taslak metinde uranyum zenginleştirilmesinin askıya alınması, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların sona erdirilmesi gibi başlıkların yer aldığı bildiriliyor. Bu maddelerin, taraflar arasında karşılıklı adımlar içeren bir çerçeve oluşturduğu ifade ediliyor.

Ayrıca taslağın 14 maddelik bir yapıya sahip olduğu ve bu çerçevede Hürmüz Boğazı üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasının da karşılıklı olarak ele alındığı belirtiliyor. Metnin nihai bir anlaşma olmaktan ziyade bir mutabakat çerçevesi niteliği taşıdığı aktarılıyor.

Nükleer müzakerelerde kritik başlık

Görüşmelerde en teknik ve en zor başlıklardan birinin nükleer faaliyetlerin durdurulma süresi olduğu ifade ediliyor. ABD tarafının bu sürecin en az 12 yıl olmasını istediği, bu sürenin 15 yıla kadar uzayabileceği belirtiliyor.

İran’ın ise nükleer silah üretmeyeceğine ve yer altı tesisleri işletmeyeceğine dair taahhütlerde bulunacağı ifade ediliyor. Bu başlık, anlaşmanın en kritik noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

48 saatlik yanıt süreci

ABD’nin İran’dan önümüzdeki 48 saat içinde bazı önemli konulara ilişkin yanıt beklediği aktarılıyor. Bu sürenin, müzakere sürecinde kritik bir zaman aralığı olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.

Kaynaklara göre bu gelişme, iki ülke arasında uzun süredir devam eden gerilimin çözümü için en somut aşamalardan biri olarak görülüyor. Ancak nihai anlaşmanın henüz kesinleşmediği belirtiliyor.

Müzakere süreci ve olası aşamalar

Taraflar arasında anlaşmaya varılması durumunda 30 günlük bir ara dönemin başlayacağı ve görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de devam edeceği ifade ediliyor. Bu süreçte teknik detayların ele alınması planlanıyor.

İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması, ABD’nin ise dondurulmuş fonları serbest bırakması gibi adımların bu süreçte devreye girebileceği aktarılıyor. Ancak tüm maddelerin nihai anlaşmaya bağlı olduğu vurgulanıyor.

Belirsizlik ve geri dönüş ihtimali

Metinde yer alan bilgilere göre anlaşmanın başarısız olması durumunda ABD güçlerinin askeri operasyonlara ve ablukaya geri dönebileceği ifade ediliyor. Bu durumun, sürecin tamamen kesinleşmediğine işaret ettiği belirtiliyor.

Bu nedenle mevcut taslak, taraflar arasında bir uzlaşı zemini oluşturmasına rağmen kesin bir barış anlaşması olarak değerlendirilmemesi gerektiği aktarılıyor. Görüşmelerin sonucu, önümüzdeki günlerde gelecek yanıtlarla netlik kazanacak.